Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 16

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік

16

Месца выхаду: Беласток

Дата выхаду: 2001

Рэдактар: Mironowicz Eugeniusz

Рэдакцыйная калегія: Skład Maksymiuk Aleksander; Korekta Łuba Witalis;

Выдавец: Białoruskie Towarzystwo Historyczne

Памеры: 238 с., 23 см

ISSN: 1232-7468

Copyright © 2001 Białoruskie Towarzystwo Historyczne

Кнігазбор: KAMUNIKAT — гэты сайт (электронны варыянт); MiOKB — бібліятэка Музея і асяродка беларускай культуры ў Гайнаўцы, ul. 3 Maja 42, Hajnówka (папяровы асобнік); BTH — бібліятэка Беларускага Гістарычнага Таварыства, ul. Proletariacka 11, Białystok (папяровы асобнік)

Інвэнтарныя нумары: BTH — [158], [159]; MiOKB — [10524], [8948]

Дадатковая даведка: Adres redakcji: 15-959 Białystok, ul. Zamenhofa 27; Wydanie publikacji sponsorowane przez: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Urząd Miejski w Białymstoku; Na okładce: Teatr Miejski w Mińsku (początek XX w.). Obecnie Teatr Narodowy im. Janki Kupały Выданьне публікуецца тут за ласкавай згодай Беларускага Гістарычнага Таварыства

* Hardziejeu Jury (Гардзееў Юры), W kwestii stratygrafii społecznej Grodna w pierwszej połowie XVI w. * Januszewska-Jurkiewicz Joanna, Dwie „krajowe" inicjatywy białoruskie na Litwie Środkowej * Kempa Tomasz, Magnateria ruska wobec unii lubelskiej (1569) * Korch Joanna, Choroby nękające społeczeństwo Podlasia w XVIII w. * Krawcewicz Aleksander (Краўцэвіч Аляксандр), Białoruś — Wielkie Księstwo Litewskie. Państwo i stosunki etniczne * Siemakowicz Marian, Szkoły z białoruskim językiem nauczania na tle polityki władz polskich wobec ludności białoruskiej w II Rzeczypospolitej * Śleszyński Wojciech, Władze szkolne i kadra pedagogiczna w sowieckim modelu oświaty na obszarze przedwojennego województwa białostockiego w latach 1939-1941 * ГАРДЗІЕНКА АЛЕГ, Беларуская Народная Самапомач: яшчэ адна спроба атрымання незалежнасці (1941 -1943) * Кузняцоў Ігар, Носьбіты ідэі беларускай дзяржаўнасці — ахвяры таталітарнага рэжыму * Мазько Эдзік, Хрысьціянска-дэмакратычная канцэпцыя беларускай дзяржаўнасьці (у кантэксьце дзейнасьці заходнебеларускіх партый 20-30-х гг. XX ст.) * МЯСНІКОЎ Анатоль, Беларусізацыя як дзяржаўная палітыка ў 20-я гады XX стагоддзя * Рудовіч С., Заходнерусізм ва ўмовах рэвалюцыі 1917 года: паміж імперскасцю i беларускай ідэяй * Снапкоўскі Уладзімір, Беларуская дыпламатыя ў XX ст. — асэнсаванне знешнепалітычнага вопыту БНР, БССР i Рэспублікі Беларусь * Сноп Сяргей, Арганізацыя судовай сістэмы ў заходніх абласцях Беларусі ў перыяд 1944-1953

Выдаўцы і выдавецтвы: Беларускае Гістарычнае Таварыства

Каталёг: Kamunikat.org | MiOKB | BTH

Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Tomasz Kempa — Magnateria ruska wobec unii lubelskiej (1569)
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Jury Hardziejeu — W kwestii stratygrafii społecznej Grodna w pierwszej połowie XVI w.
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Joanna Korch — Choroby nękające społeczeństwo Podlasia w XVIII w.
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Станіслаў Рудовіч — Заходнерусізм ва ўмовах рэвалюцыі 1917 года: паміж імперскасцю i беларускай ідэяй
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Marian Siemakowicz — Szkoły z białoruskim językiem nauczania na tle polityki władz polskich wobec ludności białoruskiej w II Rzeczypospolitej
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Ігар Кузняцоў — Носьбіты ідэі беларускай дзяржаўнасці — ахвяры таталітарнага рэжыму
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Wojciech Śleszyński — Władze szkolne i kadra pedagogiczna w sowieckim modelu oświaty na obszarze przedwojennego województwa białostockiego w latach 1939-1941
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Уладзімір Снапкоўскі — Беларуская дыпламатыя ў XX ст. — асэнсаванне знешнепалітычнага вопыту БНР, БССР i Рэспублікі Беларусь
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Аляксей Шаланда — Генезіс „Пагоні" — дзяржаўнага герба Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Aleksander Krawcewicz — Białoruś — Wielkie Księstwo Litewskie. Państwo i stosunki etniczne
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Эдуард Мазько — Хрысьціянска-дэмакратычная канцэпцыя беларускай дзяржаўнасьці (у кантэксьце дзейнасьці заходнебеларускіх партый 20-30-х гг. XX ст.)
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Анатоль Мяснікоў — Беларусізацыя як дзяржаўная палітыка ў 20-я гады XX стагоддзя
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Алег Гардзіенка — Беларуская Народная Самапомач: яшчэ адна спроба атрымання незалежнасці (1941 -1943)
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Сяргей Сноп — Арганізацыя судовай сістэмы ў заходніх абласцях Беларусі ў перыяд 1944-1953 гадоў. Роля i месца правасуддзя ў механізме савецкай дзяржавы
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Joanna Januszewska-Jurkiewicz — Dwie „krajowe" inicjatywy białoruskie na Litwie Środkowej
Глядзець/ спампаваць гэты разьдзел/ артыкул... Recenzje: Леонид Смиловицкий, Катастрофа евреев в Белоруссии 1941-1944 гг., Тэль-Авив 2000 (Eugeniusz Mironowicz) / Лявон Юрэвіч, Вырваныя бачыны. Да гісторыі Саюзу Беларускай Моладзі, рэд. А. Гардзіенка, выд. Энцыклапедыкс, бібліятэчная сэрыя часопіса „Беларускі Гістарычны Агляд", Мінск 2001 (Eugeniusz Mironowicz) / Міхаіл Касцюк, Бальшавіцкая сістэма ўлады на Беларусі, Мінск 2000, выд. Экаперспектыва (Eugeniusz Mironowicz) / Аляксандр Краўцэвіч, Стварэппе Вялікага княства Літоўскага, Rzeszów 2000 (Генадз

Зьмест

Hardziejeu Jury (Гардзееў Юры), W kwestii stratygrafii społecznej Grodna w pierwszej połowie XVI w.

Januszewska-Jurkiewicz Joanna, Dwie „krajowe" inicjatywy białoruskie na Litwie Środkowej

Kempa Tomasz, Magnateria ruska wobec unii lubelskiej (1569)

Korch Joanna, Choroby nękające społeczeństwo Podlasia w XVIII w.

Krawcewicz Aleksander (Краўцэвіч Аляксандр), Białoruś — Wielkie Księstwo Litewskie. Państwo i stosunki etniczne

Siemakowicz Marian, Szkoły z białoruskim językiem nauczania na tle polityki władz polskich wobec ludności białoruskiej w II Rzeczypospolitej

Śleszyński Wojciech, Władze szkolne i kadra pedagogiczna w sowieckim modelu oświaty na obszarze przedwojennego województwa białostockiego w latach 1939-1941

ГАРДЗІЕНКА АЛЕГ, Беларуская Народная Самапомач: яшчэ адна спроба атрымання незалежнасці (1941 -1943)

Кузняцоў Ігар, Носьбіты ідэі беларускай дзяржаўнасці — ахвяры таталітарнага рэжыму

Мазько Эдзік, Хрысьціянска-дэмакратычная канцэпцыя беларускай дзяржаўнасьці (у кантэксьце дзейнасьці заходнебеларускіх партый 20-30-х гг. XX ст.)

МЯСНІКОЎ Анатоль, Беларусізацыя як дзяржаўная палітыка ў 20-я гады XX стагоддзя

Рудовіч С., Заходнерусізм ва ўмовах рэвалюцыі 1917 года: паміж імперскасцю i беларускай ідэяй

Снапкоўскі Уладзімір, Беларуская дыпламатыя ў XX ст. — асэнсаванне знешнепалітычнага вопыту БНР, БССР i Рэспублікі Беларусь

Сноп Сяргей, Арганізацыя судовай сістэмы ў заходніх абласцях Беларусі ў перыяд 1944-1953 гадоў. Роля i месца правасуддзя ў механізме савецкай дзяржавы

Шаланда Аляксей, Генезіс „Пагоні" — дзяржаўнага герба Вялікага княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага

Варта пазнаёміцца:

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 48

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

48

Зміцер Дрозд — Цяжар канчатковай вывучанасці альбо Новыя факты да 210-годдзя самага вывучанага беларускага класіка * Олег Лицкевич — Русские летописные источники «Летописца великих князей литовских» * Наталля Сліж — Практыка старабеларускага сексу ў XVI-XVII стст. * Adam Pytel — Powstanie eparchii grodzieńskiej * Аляксандр Ланеўскі — Да пытання аб сялянскім супра-ціве ў Гродзенскай губерні падчас рэвалюцыі 1905-1907 гадоў * Joanna Dufra... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 47

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

47

Dobra orlańskie leżą obecnie na terenie wiejskiej gminy orlańskiej, położonej na południowy wschód od Bielska Podlaskiego. Dziś tereny majętności orlańskiej należą do powiatu bielskiego w województwie podlaskim. Za czasów I Rzeczypospolitej włość orlańska leżała w powiecie brańskim, w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W omawianym okresie majętność ta składała się z 12 wsi i miasta Orli1. Dobra te w latach 1585-1695 stanowiły włas... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 46

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

46

Крыніцы асабістага паходжання (ці эга-дакументы) — ліставанне, дзённікі, успаміны і іншыя падобныя запісы з’яўляюпца вельмі каштоўным матэрыялам для рэканструкцыі мінулага. XIX стагоддзе было своеасаблівым росквітам гэтага тыпу гістарычных сведчанняў. Прычым вядзенне дзённікаў ці рэгулярнае ліставанне ўжо было не толькі рысай духавенства ці шляхты, але таксама шырэйшых колаў насельніцтва, якое паступова ўваходзіла ў эпоху масавай адукац... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 45

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

45

Energiczne działania, jakie podjął książę Świdrygiełło, musiały być poprzedzone jakimiś przygotowaniami, które trudno jest jednoznacznie wyłuskać z dostępnego materiału. Niełatwo również rozstrzygać, jaki plan strategiczny mógł mieć najmłodszy Olgierdowic, ale warto zaznaczyć, że bezrefleksyjne powtarzanie oceny Długosza jest pozbawione podstaw i wypacza złożoność całej problematyki2. Zwłaszcza że coraz lepiej domyślamy się, jakim warto... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 44

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

44

Паводле рэформаў дзяржаўнага ладу Вялікага Княства Літоўскага (ВКЛ), праведзеных у 1564-1566 гг., паветы станавіліся цэнтрамі адміністрацый­нага, ваеннага, судовага і палітычнага жыцця лакальных сацыяльных структур — павятовых шляхецкіх карпарацый. На павятовых сойміках шляхта магла абмяркоўваць не толькі справы агульнадзяржаўнай важнасці, але і вырашаць актуальныя мясцовыя праблемы. Заключэнне ў 1569 г. Люблінскай уніі і ўтварэнне супо... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 43

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

43

Śmierć wielkiego księcia Witolda definitywnie zakończyła okres, określany w historiografii terminologią meteorologiczną, czyli tzw. „burzy koronacyjnej”. Jednak nie rozwiązało to problemu relacji polsko-litewskich, a raczej można pokusić się o stwierdzenie, że przyczyniło się do dalszego zaognienia wzajemnych antagonizmów. Świadczyć o tym będą późniejsze wydarzenia. W latach 1429-1430 udało się rozwiązać problem wzajemnych stosunków pol... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 42

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

42

Тэстаменты мяшчан даўно прыцягваюць увагу даследчыкаў. Гістарыяграфія прадстаўлена працамі, якія ахопліваюць розныя аспекты ў вывучэнні дадзенага віду крыніц. Дакументы апошняй волі берасцейскіх мяшчан фрагментарна разглядаліся ў г істарыяграфіі. Асобныя тэстаменты былі надрукаваны. Аднак на сённяшні дзень тэма так і застаецца маладаследаванай. Тэстамент берасцейскага бурмістра Станіслава Баброўскага, 1639 г., Наталля Сліж (фрагмэнт) Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 41

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

41

Podstawowym źródłem do poznania życia i męczeństwa świętego Antoniego Supraskiego jest jego żywot, który został wpisany do rękopiśmiennego wierszowanego Prologu na miesiące wrzesień-luty. Znajdujący się na początku XVI w. w monasterze supraskim Prolog (Пролог) został napisany około 1496 r. Prolog wrześniowo-lutowy był pierwszą częścią całorocznego kompletu wraz z wykonanym w 1496 r. Prologiem marcowo-sierpniowym (część druga). Oba sześc... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 40

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

40

Су­часны Наваг­ру­дак, летапісны Новго­ро­док , Но­во­го­ро­док , Но­воу­го­ро­док, у пісь­мо­вых крыні­цах з’яў­ляецца адносна позна. На думку Мі­хаі­ла Ці­хамі­рава, першыя звесткі, які я, маг­чыма, адносяцца да го рада, сустракаюцца ў галіцка-валынскім зво­дзе Іпацьеў­скага летапі­су пад 1212 го­дам, калі пад час бараць­бы за Валынь кароль Лешка «(...) же сжали­ся о срамо­те сво­ей и посла к Но­во­у­го­ро­ду по Мстислава и река, брат... Болей »


Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гістарычны зборнік, 39

Białoruskie Zeszyty Historyczne, Беларускі гі...

39

Większość panowania króla Kazimierza Wielkiego upłynęła pod znakiem starań o opanowanie Rusi Czerwonej i w dalszej kolejności o utrwalenie polskiego zwierzchnictwa nad tym obszarem. Działaniom tym podporządkowane były inne kierunki polityki króla, w tym stosunki z zakonem krzyżackim, który po zawarciu pokoju kaliskiego w 1343 r. często był sojusznikiem polskiego władcy, angażując siły litewskich książąt — ci z kolei byli głównymi rywala... Болей »