ARCHE, 02 (119) 2013

ARCHE

Навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс

02 (119) 2013

Publication Place: Мінск

Publication Date: 2013-06

Editor: Булгакаў Валер

Publisher: ARCHE

Copyright © 2013 by ARCHE

Book Collection: BTH — the library of the Belarusian Historical Association, ul. Proletariacka 11, Białystok (hardcopy); private library in Bialystok (hardcopy)

Copy Numbers: BTH — [1340.]

Тэма нумару: Гістарычная памяць і гістарычная палітыка. У нумары разглядаюцца праблемы гістарычнай памяці беларусаў і ўплывы на яе савецкай ідэалогіі і дзяржаўнай ідэалёгіі сучаснай Рэспублікі Беларусь. Гістарычная амнезія беларусаў не можа не экстрапалявацца на рэчаіснасць. Яна праяўляецца ва ўвядзенні прадмета дзяржаўнай ідэалогіі, будове лініі Сталіна, якая сведчыць аб імкненні да маніпуляцыі грамадскай думкай, ці акцэнтаванні ўвагі на падзеях XX ст. У літаратуры можна сустрэцца з паняццем “забыццё”, якое прадугледжвае страту памяці. Ці гэты тэрмін можна ўпісаць у канцэпцыю эвалюцыі беларускай гістарычнай свядомасці? Ці можна казаць, што ў XX ст. функцыянавала беларуская калектыўная памяць? Ці можна страціць тое, чаго не адно пакаленне беларусаў не мела? Не валодала элементарнымі ўяўленнямі аб сваім мінулым, яго падзеях ці героях? Насоўваецца безліч пытанняў. У чым заключаецца сутнасць канфлікту паміж імкненнем рэканструяваць гісторыю і імкненнем уладаў да ўніфікацыі гістарычных уяўленняў у неасавецка-панславісцкім выданні? Якія фактары нітуюць беларускую супольнасць ды цэментуюць яе ідэнтычнасць? Чым характарызуецца гістарычная ідэнтычнасць беларусаў на сённяшні дзень? Не выклікае сумнення, што апошняе слова ў вывучэнні эвалюцыі беларускай гістарычнай свядомасці яшчэ не сказана. (Юры Гардзееў, у уступу да нумара)

Only in the library of the Belarusian Historical Association (hardcopy)
Only in the library of the private person in Belastok (hardcopy)

Contents

БЕРНАРД К’ЯРЫ, РОБЕРТ МАЕР, Усенародная вайна і гарады-героі: міф Вялікай Айчыннай вайны ў Беларусі.

Вашкевіч Андрэй, Героі нацыянальнага пантэона: паміж памяццю і забыццём

ВІНАХОДАЎ ДЗМІТРЫЙ, НІКАЛАЕЎ МІКОЛА, Ян Баршчэўскі ў “каланіяльным міфе”. Водгук на артыкул Юрася Лаўрыка “Гогаль як старшы брат: Ян Баршчэўскі і каланіяльны міф нашага літаратуразнаўства”.

ГАНЦЭР КРЫСЦІЯН, "Рэвалюцыя" ў Берасцейскім краязнаўчым музеі

ГАНЦЭР КРЫСЦІЯН, Савецкія дыскурсы — Дзятлава, краязнаўчы музей у беларускай правінцыі.

ГАНЦЭР КРЫСЦІЯН, Успаміны пра гісторыю апошняй вайны ў Нямеччыне і Беларусі

ГАНЦЭР КРЫСЦІЯН, ПАШКОВІЧ АЛЕНА, “Гераізм, трагізм, мужнасць”. Музей абароны Берасцейскай крэпасці

Гардзееў Юры, Падручнік па гісторыі, урбананіміка, банкнота: мінімум памяці, максімум ідэалогіі.

ГУЖОН АЛЯКСАНДРА, Партызаны і генацыд Другой сусветнай вайны ў беларускіх наратывах памяці

Дзярновіч Алег, Акадэмічная дыскусія сярэдзіны 1960-х гадоў: героі і ахвяры

ДРАКАХРУСТ ЮРЫ, Вайна і мір гістарычных наратываў

ДЭВІД Р. МАРПЛЗ, Гісторыя, памяць і Другая сусветная вайна ў Беларусі

КАТЛЯРЧУК АНДРЭЙ, Палітыка памяці ў сучаснай Беларусі. Мемарыялы Другой сусветнай вайны і этнічныя меншасці краіны

Кашталян Ірына, Практыкі мемарыялізацыі ад беларускай улады: акцэнтаванне савецкага пазітыву і замоўчванне камуністычных злачынстваў

КРАЎЦЭВІЧ АЛЯКСАНДР, Археалогія і палітыка

ЛАСТОЎСКІ АЛЯКСЕЙ , ЯФІМАВА НАДЗЕЯ, Вытокі нацыянальнай дзяржаўнасці ў беларускай гістарычнай памяці

МАХОЎСКАЯ ІРЫНА, РАМАНАВА ІРЫНА, Спажывецкія тактыкі ва ўмовах эканамічнага крызісу першай паловы 1990-х гадоў (паводле ўспамінаў жыхароў беларускай правінцыі)

ПЭР АНДЭРС РУДЛІНГ, Непрыкметны генацыд: Халакост у Беларусі

РАЛЁНАК АНДРЭЙ, Канструяванне гістарычнай памяці ў дыскурсе ідэалогіі беларускай дзяржавы

САЦУКЕВІЧ ІВАН, Тапаніміка Менска як люстэрка гістарычнай палітыкі ўладаў у ХХ — пачатку ХХІ стагоддзя

Семянчук Альбіна, Бітва пад Оршай як “Фігура памяці”

СМАЛЯНЧУК АЛЕСЬ, Беларуская постсавецкая гістарыяграфія: паміж рэсаветызацыяй і новай карпаратыўнай этыкай

ТАРАС АНАТОЛЬ, Пётра Садоўскі і крызіс беларускага сялянскага нацыяналізму

ЦЕМУШАЎ СЦЯПАН, Рэцэнзія на школьны атлас, альбо Аб рэкамендаванай халтуры

ЦІХАМІРАЎ АНДРЭЙ, Кніга, выява, прэса: сродкі русіфікацыі ў польскай школе XIX стагоддзя

ЦІХАМІРАЎ АНДРЭЙ, Украінскія дыскусіі пра гісторыю: паміж палітыкай, памяццю і ідэнтычнасцю

Worth reading:

pdf
ARCHE, 1 (156) 2018

ARCHE

Севярын Віславух. Нацыятварэнне ў Заходняй Беларусі (міжваенны перыяд)

1 (156) 2018

Выпуск прадстаўляе беларускаму чытачу надзвычай грунтоўныя даследаванні польска-беларускага гісторыка і сацыёлага Севярына Віславуха (1900-1968), прысвечаныя працэсам фармавання нацыянальнай свядомасці жыхароў Заходняй Беларусі ў 1930-ыя гады. Гэтыя даследаванні, прыведзеныя ў 10 паветах, ахапілі больш за 100 тыс. чалавек. Яны будуць цікавыя як прафесійным даследчыкам, так і простым людзям, зацікаўленым штодзённым жыццём сваіх продкаў у... More »


ARCHE, 3 (153) 2017

ARCHE

Навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс

3 (153) 2017

Нумар прысвечаны 500-годдзю выдання Францішкам Скарынам у 1517 г. у Празе Бібліі на старабеларускай мове. У яго ўключаныя артыкулы, прысвечаныя як біяграфіі беларускага першадрукара ды ягоных паслядоўнікаў, так і гісторыі перакладаў біблійных тэкстаў як на беларускую, так і на іншыя ўсходнеславянскія мовы. Частка тэкстаў закранае таксама праблему пашырэння евангельскага вучэння ў Беларусі і свеце ў розных гістарычных абставінах. У нумар... More »


pdf
ARCHE, 2 (152) 2017

ARCHE

Гарадская гісторыя Беларусі

2 (152) 2017

У цэнтры ўвагі аўтараў дадзенага нумара знаходзяцца беларускія гарады ў розныя перыяды часу, у кантэксце разнастайных гістарычных падзей. На старонках нумара адлюстраваліся некаторыя сюжэты з гісторыі такіх гарадоў, як Беласток, Вільня, Гародня, Менск, Стары Быхаў. Як бачна з гэтага пераліку, пад разгляд патрапілі не толькі тыя гарады, якія ўваходзяць у склад Рэспублікі Беларусь у яе сучасных межах, але таксама і тыя, якія да сярэдзіны ... More »


pdf
ARCHE, 5 (155) 2017

ARCHE

Старонкі ваеннай гісторыі. Акупацыйная палітыка, савецкая партызанка і мясцовая калабарацыя

5 (155) 2017

Тэматычны нумар «ARCHE» працягвае традыцыю ваенных выпускаў, прысьвечаных тым аспэктам гісторыі апошняй акупацыі Беларусі, якія былі невядомыя, забытыя або нават адмыслова выкрасьленыя з калектыўнай памяці. Крысьціян Герлах на аснове рэальных фактаў піша пра нямецкія пляны калянізацыі Беларусі ў 1941—1944 г., Юры Грыбоўскі – пра нацыянальную актыўнасьць беларусаў на паўднёвым Падляшшы (раён Белай Падляскай) у 1940—1944 гг., якая выразіл... More »


pdf
ARCHE, 4 (154) 2017

ARCHE

Беларусь напярэдадні Першай сусветнай вайны

4 (154) 2017

Гэты нумар прысьвечаны беларускаму нацыяналізму напярэдадні ды ў час Першай сусьветнай вайны. Ягоную аснову складае манаграфія гісторыкаў Уладзімера Ляхоўскага й Андрэя Чарнякевіча — "А хто там ідзе? Беларускі рух на мяжы ХІХ і ХХ стагоддзяў і пачаткі ідэі незалежнасці Беларусі". У выпуску таксама друкуецца праца Бернгарда К’яры "Беларусь як дзіця дзьвюх сусьветных войнаў", эсэ Зьмітрака Бядулі "Прыфрантавы рубеж на Беларусі", дасьледав... More »


ARCHE, 1 (151) 2017

ARCHE

Навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс

1 (151) 2017

Гэта ўжо другі тэматычны выпуск "ARCHE", прысьвечаны Аўстрыі. Таму гэтым разам укладальнікі задалі іншую рамку для адбору аўтараў і тэкстаў. За парай дробных выняткаў, у выпуск трапілі толькі сьвежыя тэксты, напісаныя цягам апошніх 10-15 гадоў, і толькі ў Аўстрыі. Гэта надзвычайна насычаны жанрава і тэматычны выпуск: тут прадстаўлены і найлепшыя ўзоры сучаснай аўстрыйскай драматургіі (Томас Бэрнгард, "Плошча герояў"), прозы (Марлена Штр... More »


pdf
ARCHE, 5 (150) 2016

ARCHE

Ад Ятвязі да Літвы

5 (150) 2016

Аснову нумару складае манаграфія Аляксея Кібіня "Ад Ятвязі да Лiтвы. Палітычныя і сацыякультурныя трансфармацыі ў басейне Верхняга Нёмана ў Х—ХІІІ стагоддзях". У працы гісторыка Аляксея Кібіня, якая друкуецца ў нумары, гаворка ідзе ня толькі пра яцьвягаў. Гэта комплекснае дасьледаваньне прысьвечана гісторыі Беларусі напярэдадні інкарпарацыі беларускіх земляў у склад Вялікага Княства Літоўскага. Навізна й арыгінальнасьць працы — у высьвя... More »


pdf
ARCHE, 4 (149) 2016

ARCHE

Беларуская гуманістыка пасля постмадэрну

4 (149) 2016

Аснову нумару складае манаграфія філосафа Пётры Рудкоўскага “Беларуская гуманістыка пасля постмадэрну: дыягназ і перспектывы”. Таксама ў нумары Пётра Садоўскі востра крытыкуе пераклады з нямецкай на беларускую мастацкай літаратуры, выкананыя масцітымі перакладчыкамі і апублікаваныя рэспектабельнымі выдавецтвамі. Гісторык ў Польшчы Яанна Героўска-Калаўр на матэрыялах дзённікавых запісаў Міхала Ромэра асвятляе ідэі ранняга беларускага на... More »


ARCHE, 3 (148) 2016

ARCHE

Навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс

3 (148) 2016

У цэнтры ўвагі аўтараў тэматычнага нумару "Род Сапегаў", гісторыкаў з Беларусі, Літвы і Польшчы, апынуліся як лёсы яго выбітных прадстаўнікоў (Казіміра Нестара Сапегі, Аляксандра Дажбога Сапегі, Паўла Сапегі, Яна Станіслава Сапегі і г.д.), так і іх роля ў гісторыі Вялікага Княства Літоўскага, у прыватнасці, унутранай і знешняй палітыцы гэтай дзяржавы. More »


ARCHE, 2 (147) 2016

ARCHE

Навуковы, навукова-папулярны, грамадзка-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс

2 (147) 2016

Нумар прысьвечаны старажытнай гісторыі Наваградку і, шырэй, Наваградчыны. Яго аснову складаюць пераклады на беларускую мову трох манаграфіяў — “Літоўская этнічная мяжа на ўсходзе ад племянной эпохі да ХVІ стагодзьдзя” (Познань, 1981) Ежы Ахманскага, “Новагародак, некалі каралеўскі горад князёў новагародскіх…” (Львоў, 1759) Юзафа Пажоўскага і “Абрад Дзядоў у дакумэнтах і цыклі Міцкевіча” Гражыны Харытанюк-Міхей (Варшава, 2012). More »